Oświetlenie budynków a nadchodzące regulacje UE – kalendarium zmian, na które musisz być gotowy 

Automatyczne sterowanie oświetleniem – jak kształtują się wytyczne?

Przepisy jasno wskazują, które dokładnie budynki (o jakim progu mocy systemów technicznych) i w jakim terminie muszą wprowadzić automatyczne sterowanie oświetleniem:

• do 31 grudnia 2027 r. obowiązek obejmie budynki o mocy systemów technicznych powyżej 290 kW,

• do 31 grudnia 2029 r. obowiązek zostanie rozszerzony na budynki powyżej 70 kW.

Samo sterowanie to jednak nie wszystko – w celu optymalizacji oświetlenia wdrożone systemy BACS muszą również:

1. monitorować, rejestrować i analizować zużycie energii,  
2. wykrywać straty efektywności w czasie rzeczywistym,
3. wykrywać obecność w różnych strefach budynku,
4. integrować się z innymi technicznymi instalacjami.

Na co ma się przełożyć dostosowanie do tego obowiązku? Wdrożenie automatycznego systemu sterowania oświetleniem ma zwiększyć komfort oraz bezpieczeństwo użytkowników, a także zapewnić redukcję kosztów eksploatacyjnych budynków.

Oświetlenie budynków – jakie jeszcze dyrektywy musisz mieć na uwadze?

Choć EPBD wysuwa się obecnie na pierwszy plan, nie jest jedyną regulacją wpływającą na rynek oświetleniowy, do których musisz się w najbliższym czasie dostosować. Istotne są również:

• Dyrektywa w sprawie efektywności energetycznej (EED)

Dyrektywa EED nakłada na państwa członkowskie obowiązek zmniejszenia zużycia energii finalnej o co najmniej 1,5% rocznie do 2030 roku. Wskazuje również, że coroczna renowacja 3% budynków administracji publicznej musi spełniać minimalne wymagania efektywności energetycznej.

Nowe przepisy wymuszają na instytucjach publicznych zakup jedynie wysokoenergoszczędnych produktów, usług i budynków. Co więcej, przekładają się na konieczność modernizacji infrastruktury technicznej, w tym oświetleniowej, z wykorzystaniem technologii LED oraz inteligentnych systemów sterowania. Tym samym dyrektywa EED w praktyce wzmacnia wymagania EPBD.

• Dyrektywa ograniczająca użycie niebezpiecznych substancji w sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (RoHS)

Wprowadzenie dyrektywy RoHS oznacza dla rynku oświetleniowego stopniowe, ale nieodwracalne wycofywanie konwencjonalnych źródeł światła. Już od 2023 roku obowiązuje zakaz wprowadzania do obrotu świetlówek T8, T5 oraz CFL-Ni. W 2027 roku wycofane mają zostać z kolei wysokoprężne lampy sodowe.

• Rozporządzenie w sprawie ekoprojektu dla zrównoważonych produktów (ESPR)

Rozporządzenie ESPR obowiązuje od 2024 roku i wprowadza nowe podejście do projektowania produktów, w tym opraw i systemów oświetleniowych. Jego celem jest wspieranie gospodarki cyrkularnej oraz ograniczenie wpływu produktów na środowisko w całym cyklu życia. Aby spełnić wymogi ESPR, nowe oprawy i źródła światła muszą być łatwe w konserwacji i długotrwałe.

Kalendarium regulacji – co się zmieni i kiedy?

Aby ułatwić przygotowanie się do nadchodzących wymagań, poniżej przedstawiamy kalendarium kluczowych zmian:

29 maja 2026  – transpozycja EPBD do prawa krajowego

Państwa członkowskie Unii Europejskiej mają dwa lata na przeniesienie przepisów znowelizowanej w 2024 roku dyrektywy EPBD do prawa krajowego. Oznacza to, że w 2026 roku nowe wymagania zaczną funkcjonować w krajowych regulacjach, a inwestorzy i właściciele budynków będą musieli uwzględniać je w planach modernizacyjnych i inwestycyjnych.

29 maja 2026 – monitoring jakości środowiska wewnętrznego (IEQ)

Obowiązkowe stanie się monitorowanie jakości środowiska wewnętrznego (m.in. jakości powietrza, oświetlenia, komfortu cieplnego czy akustyki), w czym pomóc mają systemy automatyki i sterowania budynków.

24 lutego 2027 – wycofanie wysokoprężnych lamp sodowych 

Od tej daty planowane jest wycofanie wysokoprężnych lamp sodowych, co przekłada się na konieczność wcześniejszego zaplanowania modernizacji oświetlenia.

30 czerwca 2027 – wskaźnik gotowości budynku do inteligencji (SRI)

Wprowadzony zostanie Smart Readiness Indicator, czyli wskaźnik oceniający, na ile budynek jest przygotowany do inteligentnego zarządzania energią i instalacjami technicznymi.

31 grudnia 2027 – automatyczne sterowanie oświetleniem w budynkach >290 kW

Do tego terminu budynki niemieszkalne o mocy zainstalowanej systemów technicznych powyżej 290 kW muszą zostać wyposażone w automatyczne sterowanie oświetleniem (BACS) z funkcją wykrywania obecności oraz integracją z innymi systemami budynku.

31 grudnia 2029 – rozszerzenie obowiązku automatycznego sterowania oświetleniem na budynki >70 kW

Oświetleniowe regulacje UE – podsumowanie

Nadchodzące regulacje UE jasno pokazują, że oświetlenie stanowi istotny element realizacji celów energetycznych i klimatycznych. Z tego powodu właściciele i zarządcy muszą myśleć długofalowo, by realizowane dzisiaj projekty i modernizacje nie tylko odpowiadały bieżącym potrzebom, ale również spełniały przyszłe wymagania.

W Signify na bieżąco śledzimy zmiany regulacyjne i pomagamy przygotować się na nadchodzące obowiązki. Skontaktuj się z naszymi ekspertami, aby sprawdzić, jak dostosować oświetlenie w Twoim budynku do nowych przepisów i zaplanować modernizację krok po kroku!

Podsumowując

EPD, czyli Deklaracje Środowiskowe Produktu, dostarczają rzetelnych i sprawdzonych informacji na temat wpływu produktów na środowisko. Dzięki nim producenci, projektanci i inni uczestnicy rynku mogą podejmować świadome decyzje, które wspierają globalne cele zrównoważonego rozwoju. Niezależnie od tego, czy tworzysz produkty i starasz się o certyfikację, czy wybierasz materiały do projektu – zrozumienie roli EPD to dziś standard branżowy i krok w stronę bardziej odpowiedzialnej przyszłości. W firmie Signify EPD stanowią solidną bazę danych, która pozwala mierzyć i porównywać wpływ produktów na środowisko, a tym samym ulepszać je w kolejnych wersjach. Teraz nadszedł właściwy moment, by brytyjska branża oświetleniowa podniosła poprzeczkę i wdrożyła podejście oparte na EPD – dostosowane do specyfiki sektora i gotowe sprostać wyzwaniom przyszłości.